Zespół nadpobudliwości psychoruchowej

Każdy, kto ma problemy z koncentracją, skupieniem uwagi, nadmierną ruchliwością czy ekspresywnym, wręcz zaczepnym demonstrowaniem własnych poglądów, może zostać nieświadomie dopisany do grona osób zdiagnozowanych pod kontem ADHD.

Jaka jest geneza zespołu nadpobudliwości psychoruchowej?

Zespół nadpobudliwości ruchowej, występujący pod różnymi nazwami, był opisywany już w XIX wiecznych opracowaniach medycznych, które udowadniały, że przyczyna tkwi w organicznym uszkodzeniem mózgu pacjenta.

W toku rozwoju medycyny terminologia zmieniała się dynamicznie. W latach 60 XX wieku pojawił się termin dysfunkcji mózgowej, który w toku dalszej ewolucji medycznej przyjął nazwę ”zespołu nadruchliwości” określany skrótem HD od hiperkinetic syndrome of childhood.

W latach ‘80 Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne dokonało ponownej zmiany terminologii wprowadzając do słownika hasło „zaburzenie deficytu uwagi” ADD skrót od attencion deficit disorder, który uzupełniony został o wyraz „nadruchliwość” (hiperactivity) tworząc skrót ADDH.

Ostatnia modyfikacja w 1987 roku wprowadziła pojęcie „zespołu nadruchliwości psychoruchowej z deficytem uwagi” znanego i używanego dział powszechnie jako ADHD.

Czy ADHD jest chorobą ?

Bez wątpienia jest to zespół mający podłoże biologiczne, chorobowe, którego przyczyną mogą być min zaburzenia równowagi pomiędzy dwoma neuroprzekaźnikami: dopaminą i noradrenaliną, uszkodzenia centralnego układu nerwowego, wada genetyczna. Przyczyn jest wiele. Każdy przypadek jest indywidualny, niepowtarzalny, a działania nieprzewidywalne. Zbiór zachowań towarzyszących zespołowi ADHD jest bardzo szeroki i nie sposób ich wszystkich dzi? tu wymieni?. Niemniej jednak jest kilka charakterystycznych cech, które cechuj? osoby z ADHD a wśród nich obserwujemy:

• wyraźny niepokój ruchowy w zakresie dużej i małej motoryki
• niemożność pozostawania w bezruchu przez nawet krótki czas
• zwiększona szybkość i częsta zmienność ruchów (wraźenie ciągłego pośpiechu)
• bieganie
• przymusowe wymachiwanie rękami
• podskakiwanie
• wzmożone drobne ruchy kończyn (machanie nogami, głośne deptanie, poruszanie palcami rąk, ciągłe zajmowanie się rzeczami, które leżą w zasięgu rąk lub nóg, kiwanie się na krześle itp.)
• trudności w skupieniu uwagi
• wzmożony odruch orientacyjny
• pochopność
• przerzucanie uwagi z obiektu na obiekt
• trudności wizualno-motoryczne
• trudności syntetyzowania w myśleniu
• brak umiejętności planowania
• u wielu dzieci z zaburzeniami koncentracji uwagi występują pewnego rodzaju zaburzenia mowy lub języka, do których należą:
  • opóźnienie rozwoju mowy
  • kłopoty z artykulacją
  • problemy ze strukturą zdania
  • nieprawidłowe układanie dźwięków
  • i wiele innych, z którymi ja, jako lekarz, spotykam się na co dzień.

ADHD dar ciężaru

Zespołu nadruchliwości psychofizycznej nie określa się mianem „daru”. Powszechnie określa się go mianem „zaburzenia” ponieważ zmienia opanowanie w niepokój, harmonię w nieład, wnosi do życia niepewność, brak dyscypliny i nadmierna spontaniczność. Ale ADHD to także niewyczerpalne źródło energii, gotowość do podejmowania ryzyka, niekonwencjonalne myślenie, kreatywność, radość i entuzjazm, wrażliwość i towarzyskość, odwaga, czar, dociekliwość, empatia. To także szczerość, uczciwość i ogromny optymizm. ADHD, w tym kontekście, to niezwykły „dar w nadmiarze”, którego posiadaczami byli: Leonardo da Vinci, Albert Einstein, W. A. Mozart, Edison czy Winston Churchil. Ich życie wypełnł sukces.

Sprawdzone i polecane metody leczenia ADHD

W terapii należy wziść pod uwagę spectrum dostępnych metod i form leczenia, które powinno był wielokierunkowe. Specyfika zaburzenia wymaga odpowiednio dobranej metody leczenia. W związku z tym nie należy się skupiać wyłącznie na trzech podstawowych syndromach ADHD, do których należą: nadruchliwość, impulsywność i zaburzenia koncentracji uwagi. Należy wziąć pod uwagę także inne współwystępujące zaburzenia w tym psychiczne (depresja, stany lekowe, tiki).

Do sprawdzonych i polecanych metod leczenia zaliczyć można min:

• psychoterapią indywidualną i/ lub grupową
• trening umiejętności społecznych
• Ćwiczenia koncentracji uwagi
• farmakoterapią
• EEG-Biofeedback

Autor: Magdalena Zawadzka-Wojtaszek